मायक्रोबायॉलजीमध्ये करिअरसाठी उत्तम आहे स्कोप, जाणू घ्या सविस्तर...

सकाळ वृत्तसेवा (यिनबझ)
Tuesday, 7 July 2020

मायक्रोबायोलॉजी म्हणजे सूक्ष्मजीव किंवा सूक्ष्मजीवाचा यांचा अभ्यास करणे होय. सूक्ष्मजीव असे अवयवयुक्त परिपूर्ण प्राणी आहेत जे तुम्ही तुमच्या उघड्या डोळ्यांनी पाहू शकत नाही. जसे की, बॅक्टेरिया, व्हायरस आणि बुरशी.

मायक्रोबायोलॉजी म्हणजे सूक्ष्मजीव किंवा सूक्ष्मजीवाचा यांचा अभ्यास करणे होय. सूक्ष्मजीव असे अवयवयुक्त परिपूर्ण प्राणी आहेत जे तुम्ही तुमच्या उघड्या डोळ्यांनी पाहू शकत नाही. जसे की, बॅक्टेरिया, व्हायरस आणि बुरशी. मायक्रोबायोलॉजिकल सायन्स ही प्रत्यक्षात जीवशास्त्राची एक शाखा आहे ज्यात सूक्ष्मजीवांचा अभ्यास, वर्तन, रचना, वापर आणि अस्तित्वाचा अभ्यास केला पाहिजे.

 

शक्यता

मायक्रोबायोलॉजी औषधासह अनेक क्षेत्रात वापरली जाते. जसे की, फार्मसी,  औषध,  क्लिनिकल संशोधन,  शेती,  दुग्ध उद्योग,  जल उद्योग,  नॅनो तंत्रज्ञान आणि रासायनिक तंत्रज्ञान.

काय करायचं

मायक्रोबायोलॉजीच्या क्षेत्रात खास व्यक्तीला मायक्रोबायोलॉजिस्ट म्हणतात. वास्तविक,  एक वैज्ञानिक आहे जो आपल्या सूक्ष्मजीव आणि संसर्गजन्य जीवांचा अभ्यास करतो जे तुम्ही तुमच्या उघड्या डोळ्यांनी पाहू शकत नाही. आमचे अन्न सुरक्षित आहे की, नाही हे सूक्ष्मजैविकांना शोधते. हरित तंत्रज्ञान विकसित करण्यात त्यांचा महत्त्वाचा वाटा आहे.

कोर्स आणि कालावधी

या क्षेत्रात अनेक बॅचलर, मास्टर आणि पीएचडी कोर्स उपलब्ध आहेत. तुम्ही बॅचलर स्तरापासून डॉक्टरेट स्तरापर्यंत अभ्यासक्रम करू शकतात. खाली या क्षेत्रातील काही लोकप्रिय अभ्यासक्रमांचा तपशील आहे.

 

बॅचलर कोर्स

 

  • मायक्रोबायोलॉजी मध्ये विज्ञान पदवी
  • मायक्रोबायोलॉजी मध्यम विज्ञान पदनाम लागू केले
  • औद्योगिक मायक्रोबायोलॉजी मध्ये विज्ञान पदवी
  • अन्न तंत्रज्ञानातील विज्ञान पदवी
  • क्लिनिकल मायक्रोबायोलॉजी मध्ये विज्ञान पदवी

 

मास्टर कोर्स

 

  • मायक्रोबायोलॉजी मध्ये विज्ञान पदव्युत्तर
  • एप्लाइड मायक्रोबायोलॉजी मध्ये मास्टर ऑफ सायन्स
  • मेडिकल मायक्रोबायोलॉजी मध्ये मास्टर ऑफ सायन्स
  • मायक्रोबियल जेनेटिक्स आणि बायोइन्फॉरमॅटिक्समध्ये विज्ञान पदवी

 

मायक्रोबायोलॉजी मध्ये स्पेशलाइझेशन

         

  • कृषी मायक्रोबायोलॉजी
  • औद्योगिक सूक्ष्मजीवशास्त्र
  • उत्क्रांती सूक्ष्मजीवशास्त्र
  • नॅनो मायक्रोबायोलॉजी
  • सेल्युलर मायक्रोबायोलॉजी
  • सॉइल माइक्रोबायॉलजी
  • माती सूक्ष्मजीवशास्त्र
  • पशुवैद्यकीय सूक्ष्मजीवशास्त्र
  • जनरेशन मायक्रोबायोलॉजी
  • सूक्ष्मजीव
  • वॉटर मायक्रोबायोलॉजी
  • फार्मास्युटिकल मायक्रोबायोलॉजी
  • सूक्ष्मजीव आनुवंशिकी
  • पर्यावरण सूक्ष्मजीवशास्त्र

 

पात्रता

भौतिकशास्त्र,  रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्र विषयात बारावी पूर्ण झाल्यानंतर बॅचलर कोर्स करता येतो. काही महाविद्यालयांमध्ये ५० टक्के क्रमांक असलेल्या भौतिकशास्त्र, रसायनशास्त्र आणि जीवशास्त्रात प्रवेश मिळतो.

पीजी कोर्सेससाठी संबंधित क्षेत्रात बॅचलर डिग्री आवश्यक आहे. काही विद्यापीठे विद्यार्थ्यांची नावनोंदणी करण्यासाठी स्वत: हा चाचण्या घेतात.

विशेष महाविद्यालय

 

  • अ‍ॅमिटी युनिव्हर्सिटी
  • भारत विद्यापीठ, चेन्नई
  • देवी अहिल्या विद्यापीठ
  • जिवाजी विद्यापीठ, विज्ञान संकाय आणि जीवन विज्ञान संकाय
  • दिल्ली विद्यापीठ
  • ख्रिश्चन मेडिकल कॉलेज, वेल्लोर

 

जॉब प्रोफाइल

 

  • संशोधन सहाय्यक
  • अन्न, औद्योगिक किंवा पर्यावरणीय सूक्ष्म जीवशास्त्रज्ञ
  • गुणवत्ता आश्वासन तंत्रज्ञ
  • विक्री किंवा तांत्रिक प्रतिनिधी
  • क्लिनिकल आणि पशुवैद्यकीय सूक्ष्मजीवशास्त्रज्ञ
  • वैद्यकीय तंत्रज्ञ
  • बायोमेडिकल वैज्ञानिक
  •  क्लिनिकल रिसर्च सहयोगी
  • मायक्रोबायोलॉजिस्ट
  • औषधनिर्माणशास्त्रज्ञ
  • अन्न तंत्रज्ञ
  • वैज्ञानिक प्रयोगशाळा तंत्रज्ञ
  • फिजीशियन असोसिएट
  • संशोधन वैज्ञानिक (जीवन विज्ञान)

 

कोणत्या क्षेत्रात नोकरी मिळेल

 

  • औषध उद्योग
  • विद्यापीठ
  • प्रयोगशाळा
  • खाजगी रुग्णालय
  • संशोधन संस्था
  • पर्यावरण एजन्सी
  • खादय क्षेत्र
  • पेय उद्योग
  • रासायनिक उद्योग
  • कृषी विभाग

 

टॉप भर्ती

 

  • मस्कत आंतरराष्ट्रीय
  • सायरन टेक्नॉलॉजी प्रायव्हेट लिमिटेड
  • अल्फा फार्मा हेल्थकेअर इंडिया प्रायव्हेट लिमिटेड
  • क्रॉटर हेल्थकेअर लिमिटेड
  • इंडियन हॉटेल्स कंपनी लिमिटेड
  • लक्ष्मी लाइफ सायन्सेस लिमिटेड

 

पगार

भारतातील मायक्रोबायोलॉजिस्ट वार्षिक 2 ते 3 लाख रुपये पगारासह प्रारंभ करतात. चांगला पगार आणि इतर भत्ते आणि फायदे देखील सरकारी किंवा कॉर्पोरेट नोकरीमध्ये काम करण्यासाठी उपलब्ध आहेत. मास्टर किंवा पीएचडी डिग्रीचा अनुभव खूप जाड पॅकेज देते.

 

Become YINBuzz contributor. Write your stories, publish your photos and videos using Sakal Samvad App (*YINBuzz.com हा तरूणाईसाठीचा खुला डिजिटल फोरम आहे. इथे प्रसिद्ध झालेल्या मतांशी वेबसाईटचे व्यवस्थापन सहमत असेलच; असे नाही.)

Download Samvad App playstore

Related News